Tips bij het schrijven

Op deze pagina vind je een aantal tips, voorbeelden en ideeën die van pas kunnen komen bij het schrijven van de scriptie. 

 1.  Het onderwerp 
 2.  De probleemstelling  
 3.  Literatuuronderzoek  
 4.  Het schrijven 
 5.  Bronnen
 6.  Hulp
 7.  Interessante links


1. Het onderwerp
U kunt eigenlijk nooit te vroeg beginnen met u te oriënteren op mogelijke scriptieonderwerpen. Wellicht zijn er gedurende uw studie onderwerpen behandeld die u extra boeiend vond. Deze onderwerpen bieden een goed uitgangspunt om te komen tot een interessant onderwerp. Ook kunt u de scriptiedatabase van de universiteitsbibliotheek raadplegen of een aantal algemene juridische tijdschriften bekijken, zoals Ars Aequi of het Nederlands Juristenblad. U kunt bijvoorbeeld met een docent van gedachten wisselen om uw ideeën wat te concretiseren. Daarbij kan een docent u verwijzen naar een mogelijke scriptiebegeleider.

Kiest u vooral een onderwerp dat u zelf erg interessant vindt. Het schrijven van een scriptie kan een moeizame klus zijn; een boeiend onderwerp maakt het makkelijker. Het onderwerp van uw keuze moet inhoudelijk verwant zijn met de opleiding in het algemeen en, voor zover van toepassing, met de gekozen afstudeerrichting in het bijzonder.

De coördinator van de afstudeerrichting bepaalt of het laatste in voldoende mate het geval is. Eén van de meest gemaakte fouten van scriptieschrijvers is dat ze een te breed onderwerp willen beslaan. Deze studenten ‘verzuipen’ vervolgens in de grote hoeveelheid informatie. Baken het onderwerp daarom goed af. Een onderwerp als bijvoorbeeld “kroongetuigen” is heel breed. Beter is bijvoorbeeld “Garanties in de Nederlandse strafvordering ten aanzien van de betrouwbaarheid en het gebruik van kroongetuigenverklaringen” (M. Duker, Doctoraalscriptie VU, 1996).

< naar boven

2. De probleemstelling
De probleemstelling is geformuleerd in de vorm van een vraag en vormt de rode lijn van de scriptie. De conclusie van de scriptie vormt vervolgens een antwoord op deze vraag. Een goede probleemstelling is:

• afgebakend
• helder
• wetenschappelijk relevant
• onderzoekbaar

Het formuleren van een probleemstelling is moeilijk. Bijna niemand slaagt erin in één keer een goede probleemstelling op papier te zetten. Dat is niet per se een slechte zaak; gedurende het scriptieproces groeit immers de kennis van zaken. Dit kan aanleiding geven tot het verder bijstellen en/of aanscherpen van de probleemstelling.

Hieronder volgt een aantal voorbeelden van probleemstellingen. Het betreffen allemaal probleemstellingen van scripties die in het verleden aan onze faculteit zijn geschreven.

“Dient de rechter rekening te houden met het mishandelingsverleden van een vrouw die haar mishandelende partner doodde? Zo ja: in hoeverre zou de rechter daarmee rekening moeten houden, en op welke manier?” (D. van Riessen, Doctoraalscriptie VU, 1998).

“Bevorderen de regels aangaande interconnectie inderdaad de mededinging op de Nederlandse telecommunicatiemarkt?” (R.W. Tempelman, Doctoraalscriptie VU, 1999).

“Hoe verhoudt het auteursrecht en in het bijzonder het portretrecht van top- annex beroepssporters zich ten opzichte van het internet? En met welke beperkingen heeft een exploitant van een website te maken op grond van de huidige regelgeving?” (A. Kijl, Doctoraalscriptie VU, 1999).

< naar boven


3. Literatuuronderzoek
Het doen van literatuuronderzoek is behalve zoeken, vooral een kwestie van selecteren. Als criterium voor de selectie geldt de vraag: draagt dit boek of artikel bij aan een antwoord op de probleemstelling?

Veel studenten maken de fout het schrijven uit te stellen tot ze alle literatuur hebben gevonden en gelezen. Besteed in het begin 10% van de tijd aan schrijven. Op deze manier wordt het gemakkelijker om het schrijven op te pakken en gaan bovendien de ideeën niet verloren die tijdens het lezen worden opgedaan. Naarmate de scriptie vordert, wordt het aandeel van de tijd besteed aan het schrijven steeds verder vergroot.

Het is raadzaam om te werken aan de hand van de hoofdstukindeling. Maak per hoofdstuk:

• een overzicht van de vragen die beantwoord gaan worden
• een samenvatting van de redenering die uiteengezet gaat worden
• een overzicht van de thema’s die behandeld worden.
• Leg een elektronisch kaartsysteem aan met voor elke bron een record, met: auteursgegevens, titel, jaartal, uitgevergegevens, eventueel paginanummer(s) en eventueel een korte samenvatting van de relevante gedeelten.

< naar boven 

4. Het schrijven
Schrijven is meer dan alleen maar het produceren van woorden; het is ook denken. Veel studenten hebben er moeite mee om hun gedachten duidelijk en gestructureerd op papier te krijgen. Stelt u ook vooral daarom het schrijven niet uit tot het laatste moment.

Veel studenten hebben ook moeite om een eerste zin op papier te krijgen. Probeer in eerste instantie ‘vrij te schrijven’. Schrijf gewoon alles op. Mooie formuleringen en lay-out komen pas later aan de orde.

Durf weg te gooien. Schrap overbodige passages. Veel studenten gaan er vanuit dat hun eerste versie (op een paar kleine aanpassingen na) de eindversie is. Dat is vrijwel nooit zo. Kijkt u kritisch naar uw eigen teksten en laat de scriptie lezen aan anderen (ook niet-vakgenoten).

Het spreekt voor zich dat de scriptie in correcte taal geschreven moet zijn. Gebruik indien nodig de Woordenlijst Nederlandse Taal (Groene Boekje) en boeken als Schrijfwijzer en Het Stijlboek van De Volkskrant (Sdu Uitgeverij).

Een goede scriptie is gemakkelijk leesbaar en bevat een heldere redenering. De leesbaarheid van de scriptie wordt vergroot door terug te grijpen naar wat de lezer al weet en vooruit te wijzen naar wat gaat komen. Het heeft de voorkeur om zo beknopt mogelijk te schrijven. Geen lange uitweidingen, lange opsommingen en lange zinnen, maar alles bondig en to the point. Vermijd onnodig deftig, wollig of moeilijk taalgebruik. Geef, wanneer vaktermen geïntroduceerd worden, de betekenis ervan aan.

Goede scripties zijn zelden groot van omvang. Het gezegde dat overdaad schaadt is in het geval van scripties bijna altijd waar. Vermijd het herhalen van steeds dezelfde woorden en stellingen. Voor studenten die moeite hebben met het bedenken van synoniemen, kunnen hulpmiddelen als een woordenboek of een digitale synoniemenlijst nuttig zijn.

< naar boven


5. Bronnen
Elke scriptie wordt voorzien van een literatuurlijst en een notenapparaat. Voor alle citaten, verwijzingen en de litera­tuurlijst geldt dat zij worden weergegeven volgens de aanwijzingen in de Leidraad voor juridische auteurs. Gebruikt u deze leidraad bij het schrijven van uw scriptie. Raadpleeg voor iedere bron de Leidraad voor de juiste weergave in het notenapparaat en literatuurlijst; zet leestekens op de juiste plaats en gebruik waar nodig cursief.

Het kan raadzaam zijn rechtspraak in een afzonderlijke lijst op te nemen.

Noten worden gebruikt voor verwijzingen naar gebruikte literatuur (zie boven) en voor opmerkingen die interessant zijn maar niet in de hoofdtekst thuishoren. Het is raadzaam het aantal noten van de laatste categorie te beperken tot het hoogst noodzakelijke.

< naar boven


6. Hulp
Stel moeilijke vragen niet uit. Schroom niet om de begeleider te raadplegen. Stel de begeleider op de hoogte van belangrijke wijzigingen en vraag om hulp. De effectiviteit van gesprekken met de begeleider worden vergroot door de gesprekken goed voor te bereiden.

Daarnaast biedt het Centrum voor Studie en Loopbaan een cursus Scriptie schrij­ven aan. Er zijn ook veel boeken verkrijgbaar over het schrijven van een scriptie en website waarop informatie kan worden ingewonnen. Enkele suggesties:

• Brouwer J.G. en C.J.H. Jansen, Over recht en krom schrijven, Ars Aequi (47) 1998-3, p. 169-177.
• Coolsma, J.C. en K.F. Schuiling, De kleine scriptiegids: stappenplan met schrijftips voor juristen en bestuurswetenschappers, Coutinho, 2005.
• Eco, U., Hoe schrijf ik een scriptie?, Prometheus, 2005.)
• Feijen, E. en P. Trietsch, Snel afstuderen! Stap voor stap naar een geslaagde Scriptie, Coutinho, 2010.
• Heuvel, J.H.J. van den, Hoe schrijf ik een scriptie of these?, Lemma, 2004.
• Mirande M.J.A. en E. Wardenaar, Scriptieproblemen, Noordhoff Uitgevers bv, 2004.
• Oosterbaan, W., Een leesbare Scriptie. Gids voor het schrijven van scripties, essays en papers, Prometheus, 2004. 
• Padmos, B., De scriptiesupporter: een doeltreffende aanpak van je scriptie, Garant, 2007.
• Pollefliet, L., Een eindwerk schrijven: Do's en Don'ts, Academia Press, 2009.
• Verschuren, P. en H. Doorewaard, Het ontwerpen van een onderzoek, Boom, 2007.
  

< naar boven

7. Interessante links

• SER, Hoe schrijf ik een scriptie, Website van de SER
• Wees, J.G.L. van der en W.G. Renden, Internet voor juristen, Recht.nl 2010
• Handleiding juridische scripties

< naar boven