Maakt corona grondrechten vloeibaar?
Paul van Sasse van Ysselt 

Deze workshop biedt een introductie op de dilemma’s die zich voordoen op het snijvlak van coronamaatregelen en grondrechten, in het bijzonder die van de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging. Aan de hand van casuïstiek komt daarbij ook het spanningsveld aan bod tussen politieke en juridische rationaliteit en die tussen democratie en rechtsstaat.

Paul van Sasse is coördinator grondrechten/constitutionele zaken bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, universitair docent bij de afdeling staats- en bestuursrecht van de VU Amsterdam en raadsheer-plaatsvervanger. Eerder werkte hij o.a. bij het Ministerie van Justitie en het Bureau Nationale Ombudsman. Hij heeft tientallen publicaties op zijn naam staan op het terrein van grondrechten, mensenrechten en constitutionele zaken.

AstraZeneca: de strijd tussen Londen en Brussel 
Jacobien Rutgers 

Wie heeft meer recht op levering van het vaccin AstraZeneca: Londen of Brussel? Deze vraag speelt sinds het begin van dit jaar. Cruciaal hierbij zijn de overeenkomst tussen AstraZeneca en het Verenigd Koninkrijk, de overeenkomst tussen AstraZeneca en de Europese Unie, en het recht dat die overeenkomsten beheerst. Hierover zullen we het tijdens deze sessie hebben.  

Jacobien Rutgers is hoogleraar Europees privaatrecht. Zij heeft Nederlands recht gestudeerd aan de  Rijksuniversiteit Groningen. Nadat zij gepromoveerd is aan het Europees Universitair Instituut (EUI, Florence) in 1998, heeft zij vier jaar in de advocatuur gewerkt bij Houthoff Buruma. Vervolgens heeft zij aan de Universiteit van Amsterdam gewerkt als universitair hoofddocent (Europees en internationaal) privaatrecht. Haar huidige onderzoek richt zich vooral op het gebruik van algemene voorwaarden door platformen en de manier waarop dit gebruik kan worden gecontroleerd in een mondiale samenleving. 

Corona, het einde van de democratie?
Rob van den Hoven van Genderen

Deze presentatie gaat over het slordig omgaan met onze fundamentele vrijheden en de onzorgvuldigheden met betrekking tot de legitimatie en de uitvoering van de genomen wettelijke en praktische maatregelen ter bestrijding van de coronapandemie. Het ontwerp Europese verordening voor een coronapaspoort voorziet in een looptijd van gedurende drie jaar. Betekent dit de acceptatie van een stelselmatige beperking van onze bewegingsvrijheid binnen Europa? Hierover gaan we met elkaar in discussie.
 
Rob van den Hoven van Genderen is hoogleraar Artificial Intelligence & Robotlaw aan de Universiteit van Lapland naast zijn aanstelling aan de rechtenfaculteit van de VU Amsterdam. Tevens is hij visiting professor aan de universiteit van Kyushu (Japan), Peking University en University of Taiwan. Hij promoveerde op een proefschrift over de invloed van het gebruik van overheidssurveillancetechnologie op het recht op privacy en richtte zich vervolgens op de invloed van zogenaamde 'intrusive technology' op het recht. Hij is verder oprichter en voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Artificiële intelligentie en Robotrecht (www.NVAIR.nl) . Hiernaast is hij consulting partner bij Switchlegal advocaten.
 
Vergaderen en besluiten in coronatijd 
Wino van Veen

Het Burgerlijk Wetboek en de statuten van rechtspersonen zijn geschreven vanuit de veronderstelling dat vergaderingen van het bestuur, de algemene vergadering en eventuele andere organen van rechtspersonen in fysieke aanwezigheid van de leden worden gehouden. Met de mogelijkheid dat fysieke bijeenkomsten verboden zouden worden, werd geen rekening gehouden. De coronamaatregelen zouden tot veel vragen hebben geleid en zouden vennootschappen, verenigingen en stichtingen gemakkelijk hebben kunnen ontwrichten. Welke oplossingen zijn hiervoor bedacht en welke maken kans om de coronacrisis te overleven?
 
Wino van Veen studeerde rechten aan de VU en is hoogleraar Vennootschaps- en rechtspersonenrecht aan de VU Amsterdam en tevens als senior counsel (notarieel) ondernemingsrecht verbonden aan Baker & McKenzie N.V. Hij maakte deel uit van de Expertgroep Vereenvoudiging en Flexibilisering BV-recht, de Expert Group European Foundation en de Werkgroep Modernisering Personenvennootschappen. Hij adviseerde de regering van Aruba bij de modernisering van het Arubaanse rechtspersonenrecht, uitmondend in de invoering van Boek 2 BW aldaar op 1 januari 2021. Hij is voorzitter van de beroepscommissie licentiezaken betaald voetbal van de KNVB en lid van de raad van toezicht van de Stichting tot Bevordering der Notariële Wetenschap.
 
Onafhankelijkheid binnen de overheid: Iedereen is bijzonder! 
Sjoerd Zijlstra

De laatste jaren horen veel onderzoeks- en handhavingsorganisaties binnen de overheid de roep om een onafhankelijke positie ten opzichte van de minister. Politieke beïnvloeding, of zelfs de mogelijkheid daartoe, moet op voorhand worden uitgesloten, omdat anders het vertrouwen in een goede taakuitoefening op het spel wordt gezet. In hoeverre zijn dergelijke organisaties (denk aan RIVM, WODC, NVWA, Inspectie voor het onderwijs) inderdaad onafhankelijk, en zijn de daarbij genoemde argumenten valide? Hoe moet een eventuele onafhankelijkheid worden vormgegeven, en hoe zit het dan met democratische verantwoording?
 
Sjoerd Zijlstra studeerde rechten aan de VU Amsterdam en is sinds 2000 hoogleraar Staats- en Bestuursrecht aan diezelfde universiteit. Ook is hij hoogleraar Wetgevingsleer aan de University of Curaçao en raadsheer-plaatsvervanger in de Centrale Raad van Beroep. Hij promoveerde in 1997 cum laude op een proefschrift over zelfstandige bestuursorganen, en schreef handboeken over bestuursrecht en bestuurlijk organisatierecht.
   
Hoe werkt de avondklok? Over de rechtsgrondslag van coronamaatregelen
Jan van der Grinten

Een verbod om ’s avonds de straat op te gaan: niemand had daar een jaar geleden nog aan kunnen denken. Het gaat hier om een omstreden maatregel die volgens premier Rutte als eerste weer zou komen te vervallen, maar toch steeds weer werd verlengd. Veel commotie ontstond (ook) na de schorsing ervan in kort geding: was de rechter hier op de stoel van de politiek gaan zitten? Met een spoedwet kreeg de maatregel een nieuwe wettelijke grondslag. De avondklok is op 28 april jl. ingetrokken, maar andere ingrijpende maatregelen - naast die we al kennen - staan op stapel, zoals een bevoegdheid van de burgemeester om bedrijven te sluiten ter bestrijding van een corona-uitbraak.

In dit interactieve college gaat Jan van der Grinten in op deze maatregelen. Hoe zijn ze precies geregeld, wat is de verhouding met fundamentele rechten en welke de rol is er voor de rechter weggelegd op het terrein van de rechtsbescherming?

Jan van der Grinten studeerde geschiedenis en rechten. Hij is advocaat/partner bij Kennedy Van der Laan te Amsterdam en docent overheidsaansprakelijkheid aan de Universiteit Leiden. Daarnaast is hij onder meer lid van de Adviescommissie Rechtsstatelijkheid van de Nederlandse Orde van Advocaten. Met prof. A.E. Schilder, hoogleraar staats- en bestuursrecht aan de VU, verzorgde Jan van der Grinten verscheidene publicaties op het gebied van het openbare-orderecht, waaronder het preadvies ‘De burgemeester bewapend’ (Boom 2019) voor de Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht van België en Nederland. Als advocaat houdt Jan zich daarnaast onder meer bezig met het subsidierecht, de Wet openbaarheid van bestuur en bestuursrechtelijke handhavingsvraagstukken.