Incompany cursus De reikwijdte van de rechterlijke motiveringsplicht

In de hedendaagse rechtswetenschap worden hoge eisen gesteld aan de rechterlijke motivering. Volgens Vranken dient de rechter, wanneer hij rechtsvormend te werk gaat (bijvoorbeeld door leemtes in te vullen of een nieuwe interpretatie te geven), zijn keuze hiervoor te motiveren en redenen te geven die voor iedereen inzichtelijk zijn. Op basis van zijn analyse van enkele uitspraken van de Hoge Raad stelt Vranken dat de rechter vaak tekortschiet in zijn motivering, werkelijke argumenten worden verhuld en rechtspolitieke keuzen worden onvoldoende geëxpliciteerd. De vraag is of deze conclusie terecht is. Worden er vanuit de theorie niet te hoge eisen aan de rechterlijke motivering gesteld? Is het in een pluriforme samenleving wel mogelijk om redenen te geven die voor iedereen inzichtelijk en aanvaardbaar zijn? Wordt er voldoende rekening gehouden met de tijdsdruk waaronder de rechter in de huidige tijd tot een beslissing dient te komen? En, meer principieel, is een uitgebreide motivering wel verenigbaar met de gezagsrol die de rechter wordt geacht te vervullen? Deze cursus is erop gericht een discussie op gang te brengen tussen theorie en praktijk aan de hand van een actuele casus.

Leerdoelen

Na afloop van de cursus zijn de deelnemers in staat om (i) te reflecteren op de rol en functie van de rechter in de rechtsstaat en de implicaties hiervan voor de reikwijdte van de rechterlijke motiveringsplicht; en (ii) kritisch te kijken naar de rechterlijke motivering in arresten, met inachtneming van de tijdsdruk waaronder rechters moet beslissen en hun gezagsrol. Het beoogde effect van de cursus per doelgroep: 

  • advocaten krijgen meer oog voor de feilbaarheid van het rechterlijk oordeel en krijgen aanknopingspunten aangereikt om de rechterlijke motivering kritisch te bekijken
  • rechters krijgen meer inzicht in wat er van hen, binnen het kader van de rechtsstaat, kan en mag worden verwacht ten aanzien van de motivering van hun oordelen. Docenten kunnen de kennis en het geboden kritische perspectief gebruiken in hun onderwijs over de trias politica, in het bijzonder de plaats van de rechter hierbinnen. Ook bij het oefenen met arrest-lezen biedt de cursus een ander perspectief op de rechterlijke motivering.
Docenten                 
Prof. dr. Bart van Klink, hoogleraar Methoden en technieken van recht en rechtswetenschap bij de afdeling Rechtstheorie & Rechtsgeschiedenis, daarnaast voorzitter van de Vereniging voor Wijsbegeerte van het recht (VWR) en hoofdredacteur van het tijdschrift Law & Method.
Omvang cursus
3 uur (evt. in overleg uit te breiden), afhankelijk van uw wensen met betrekking tot de inhoud van de cursus in overleg te wijzigen.
Niveau
Verdieping: basiskennis en enige werkervaring (hetzij in de rechtspraktijk, hetzij in het juridisch onderwijs noodzakelijk. Niveau kan in overleg worden aangepast.
Didactische aanpakInteractief werkcollege op basis van voorbereiding door deelnemers, met behandeling van een opdracht aan de hand van een actuele casus.
Deelnemersaantal  
Maximaal 25
Datum en locatie
In overleg. Afhankelijk van uw wensen kan de cursus zowel bij de VU als bij u op locatie worden aangeboden.


Meer informatie en contact

Wilt u tijdens de cursus ingaan op specifieke onderwerpen, of heeft u aanvullende leerdoelen? Deze cursus kan verder worden toegespitst op uw wensen. Of stel uw eigen programma samen op basis van een combinatie van cursussen. Bekijk hiervoor onze andere cursussen of onze expertisen op gebied van rechtstheorie- en filosofie.
Voor meer informatie of een vrijblijvende offerte of advies kunt u contact opnemen met:

Ireen Schouten
Projectleider incompany cursussen
E  i.schouten@vu.nl
T 020 598 6255