Leergang De gemeentejurist van de toekomst: het toepassen van het bestuursrecht in gesprek met politici, bestuurders en burgers

Opleiding Responsief Bestuur en Recht banner

Gemeentejuristen bevinden zich in een spanningsveld van interesses, verwachtingen en eisen die grote invloed hebben op hun houding en werkwijze. Van de overheid wordt verlangd dat zij geïnteresseerd is in de burger en deze serieus neemt. Op juridisch vlak gaat het er dan vooral om dat beslissingen door burgers als rechtvaardig worden ervaren, dit heeft namelijk grote invloed op het vertrouwen van de burger in de overheid. Tegelijkertijd willen gemeentelijke politici en bestuurders dat gemeentejuristen met hen meedenken over de juridische haalbaarheid van voorgenomen politieke oplossingen, maar ook waarschuwen voor juridische risico’s die aan beslissingen kunnen kleven, zoals de (mogelijke) onrechtmatigheid van een beslissing. Besluiten moeten een rechterlijke toets aan wet of ongeschreven recht kunnen doorstaan.
 
Deze uitdagingen voor gemeentebestuursjuristen doen zich zowel voor bij de toepassing van het algemeen bestuursrecht (in het bijzonder de Algemene wet bestuursrecht), als op de verschillende bijzondere wetgevingsdomeinen zoals de bijstand, de zorg (jeugdzorg, ouderenzorg en maatschappelijke ondersteuning), openbare orde en leefbaarheid, veiligheid, ruimtelijke ordening en milieubescherming. Recente relevante ontwikkelingen hierbij zijn bijvoorbeeld de decentralisatiebewegingen in de zorg, nieuwe bevoegdheden van de burgemeester om maatschappelijke problemen te bestrijden en de totstandkoming van de Omgevingswet.

Leerdoelen & doelgroep

Wat kunt u met deze leergang?
In deze leergang ligt de nadruk op de toepassing van het bestuurs(proces)recht in de maatschappelijke en politiek-bestuurlijke context waarin gemeentejuristen werken.

In de eerste twee uur van iedere bijeenkomst verkrijgt u bestuurskundige inzichten die u helpen om de verdiepte juridische kennis toe te passen binnen een maatschappelijke en politiek-bestuurlijke omgeving. Hierdoor krijgt u niet alleen overzicht over wat er ‘mag’ of ‘moet’, maar ook wat een gemeente ‘wil’ en ‘kan’. U leert hierbij hoe het bestuursrecht kan worden toegepast in een maatschappelijke context waarin burgers overheidsbeslissingen niet zomaar accepteren en in een politieke context waarin bestuurders willen dat juristen met hen meedenken en niet slechts ‘tegendenken’. In de volgende twee uur verdiept u uw kennis van bestuursrecht en bestuursprocesrecht, zowel op het gebied van ‘mogen’ als van het ‘moeten’.

Alle opgedane kennis vertaalt u direct naar de praktijk; tijdens de laatste twee uur van iedere bijeenkomst gaat een docent uit de (rechts)praktijk met u aan de slag aan de hand van een concrete casus waarin u de nieuw verworven juridische en bestuurskundige inzichten toetst en toepast.
 
Leerdoelen

Met deze leergang houdt u uw kennis en vaardigheden scherp en actueel:

  • U breidt uw handelingsrepertoire uit in uw dagelijkse praktijk;
  • Doordat u vanuit zowel een juridische als bestuurskundige invalshoek met praktijkcasussen aan de slag gaat kunt u effectief opereren in een maatschappelijke en politiek-bestuurlijke omgeving.
  • U krijgt meer inzicht in hoe te handelen in veelvoorkomende situaties in het werkveld van juristen en beleidsmedewerkers bij gemeenten;
    Doordat u in een groep met andere gemeentejuristen aan de slag gaat leert u van elkaars praktijkervaringen.
Doelgroep
De leergang is bedoeld voor gemeentejuristen en juridische beleidsmedewerkers werkzaam bij de (semi-)overheid, zoals juristen werkzaam bij Waterschap, Omgevingsdienst en Provincie. Geïnteresseerden zonder academische juridische opleiding kunnen zich ook inschrijven voor de leergang. Wilt u deelnemen? Stuur dan uw cv aan: vula.rechten@vu.nl. Uit uw cv blijkt of u door werkervaring voldoende kennis en ervaring hebt om de leergang op juridisch academisch niveau te volgen. Twijfelt u of u over de juiste voorkennis beschikt voor deze leergang? Neem dan contact op met mw. Monique Becker via m.becker@vu.nl of +31 20 59 83694.

Programma & docenten


Programma en planning van de leergang
Bekijk een uitgebreid overzicht van alle bijeenkomsten en onderwerpen bij programma-omschrijving.
Een overzicht met alle data en thema's van de bijeenkomsten treft u aan in de planning najaar 2019.
Let op: data onder voorbehoud. Per e-mail ontvangt u uiterlijk zes weken voor aanvang van de leergang de meest recente versie van deze planning.

Wanneer zijn de colleges?
De leergang start in het najaar van 2019 en bestaat uit zes colleges van ieder zes uur.
Een gedetailleerde planning met alle data en tijden verschijnt op een later moment op deze webpagina.

Cursusleiding en docenten
De leergang staat onder leiding van prof. dr. Richard Neerhof, hoogleraar Bestuursrecht bij de Vrije Universiteit Amsterdam en dr. Duco Bannink, universitair hoofddocent Bestuurskunde bij de Vrije Universiteit Amsterdam.
Hier vindt u een overzicht met alle vaste docenten die betrokken zijn bij deze leergang.

In de media
Bekijk hier het artikel van Richard Neerhof en Duco Bannink (pagina 28) dat in maart is verschenen in het themamagazine 'De zelforganiserende overheid' van Publiek Denken.

Werkwijze
De algemene bestuursrechtelijke leerstukken en de toepassing van het bestuursrecht komen in deze leergang aan de orde vanuit het perspectief van de handelingspraktijk van de gemeentejurist. Er zal dus veel aandacht zijn voor de manier waarop de gemeentejurist als professional politici, bestuurders, burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties op een effectieve manier tegemoet kan treden. De aanpak is interactief, dus er is veel ruimte voor vragen en inbreng van de deelnemers.

De leergang is zeer praktisch ingestoken en bestaat uit zes bijeenkomsten, waarin steeds een ander onderwerp centraal staat. Voorafgaand aan iedere bijeenkomst krijgt u een relevante praktijkcasus voorgelegd. In de eerste vier uur van de bijeenkomst behandelen een docent bestuursrecht en een docent bestuurskunde de voor de casus benodigde bestuurs(proces)rechtelijke en bestuurskundige kennis. In de laatste twee uur werkt u aan de hand van de verworven inzichten samen met een docent uit het werkveld (meestal werkzaam bij een gemeente) en uw medecursisten de casus uit. Door het intensieve karakter van de leergang zijn er maximaal 25 plaatsen beschikbaar.

Het onderwijs wordt tijdens de leergang ondersteund door de digitale leeromgeving Canvas. Hierop vindt u aanvullingen op literatuur, presentaties en andere relevante stukken. Zo blijft u op de hoogte van wat er speelt op het gebied van het bestuursrecht.

Hoeveel tijd kost het?
In vier maanden tijd volgt u zes colleges van zes uur verdeeld over zes dagen. U bereidt zich hierop voor door de vakliteratuur over het te behandelen onderwerp te lezen. Deze voorbereiding kost u ongeveer drie tot vier uur per college.

Waarom deze leergang?

Unieke combinatie van juridische en sociaalwetenschappelijke inzichten
Voor deze leergang hebben de Faculteit der Rechtsgeleerdheid en de Faculteit der Sociale Wetenschappen van de Vrije Universiteit de handen ineengeslagen.
De uitdagingen waarvoor gemeentejuristen in de praktijk staan dienen namelijk vanuit zowel juridisch als ook sociaalwetenschappelijk perspectief belicht te worden. Wanneer gemeentejuristen beschikken over inzichten vanuit beide invalshoeken en het daarbij behorende brede handelingsrepertoire, kunnen zij responsief en effectief opereren in een maatschappelijke en politiek-bestuurlijke omgeving.

FSWlogo    FdRlogo

Hieronder lichten de twee cursusleiders het nut en de noodzaak van deze leergang toe.

“Gedegen kennis van het recht is nodig om een juridische functie bij een gemeente adequaat te vervullen, of het nu gaat om het maken van beschikking, het voorbereiden van beslissingen op bezwaar of het maken van verordeningen, plannen of beleid. Daarnaast is het van belang dat een gemeentejurist effectief kan handelen, zoals bij het adviseren van bestuurders en in het contact met burgers. Hoe zorgt een gemeentejurist ervoor dat een bestuurder de juridische risico's die aan een beslissing kleven meeweegt in de besluitvorming? Op welke manier komt deze daadwerkelijk in gesprek met een bestuurder, die zich door meer overwegingen laat leiden dan de juridische, zoals politieke haalbaarheid, doelmatigheid en sociale aanvaardbaarheid? Hoe kan een gemeentejurist  oplossingsgericht zijn in het contact met burgers die iets van de gemeente willen, zonder dat geschreven en ongeschreven regels van bestuursrecht met voeten worden getreden? De huidige gemeentejurist heeft niet alleen een gedegen juridische kennis nodig, maar ook sociaalwetenschappelijke inzichten en communicatieve vaardigheden om de mogelijkheden van de eigen functie binnen de gemeentelijke organisatie beter te benutten. Deze leergang reikt de cursisten daartoe het gereedschap aan!”

-    Prof. dr. Richard Neerhof, hoogleraar Bestuursrecht bij de Vrije Universiteit Amsterdam

“Als bestuurskundige denk ik dat een leergang De gemeentejurist van de toekomst: het toepassen van het bestuursrecht in gesprek met politici, bestuurders en burgers een enorme meerwaarde heeft voor gemeentejuristen. Het recht stuurt ons in wat mag, maar om beleid te maken, is het ook relevant om in beeld te hebben wat we kunnen en wat we willen. Mogen, kunnen en willen zijn de drie mechanismen die ons handelen sturen. De Omgevingswet, bijvoorbeeld, biedt veel ruimte (mogen), maar hoe vullen we die ruimte in, welk beleid gaan we voeren (willen) en zijn we inderdaad in staat om het handelen van maatschappelijke actoren zo te sturen dat we een wenselijke uitkomst krijgen (kunnen). Het gaat niet alleen om bevoegdheden, maar ook om belangen en beleidsvoorkeuren en om financiële middelen en informatie. In de leergang laten we zien hoe gemeentejuristen deze meerwaarde kunnen gebruiken.”

-    Dr. Duco Bannink, universitair hoofddocent Bestuurskunde bij de Vrije Universiteit Amsterdam

Praktisch & contact

StartDeze leergang start (onder voorbehoud van voldoende deelnemers) op vrijdag 1 november 2019.
Inschrijven    
Via het online inschrijfformulier.
LocatieHoofdgebouw VU, De Boelelaan 1105 in Amsterdam (op de Zuidas).
Dagindeling
09.30-10.00 uur: ontvangst met koffie en thee
10.00-12.00 uur: aanvang college
12.00-12.45 uur: pauze (met lunch)
12.45-14.45 uur: vervolg college
14.45-15.00 uur: pauze
15.00-17.00 uur: aanvang college
PlanningHier vindt u de planning (najaar 2019) met data en college onderwerpen. Let op: data onder voorbehoud.
CursusleidingDe leergang staat onder leiding van prof. dr. Richard Neerhof, hoogleraar Bestuursrecht bij de Vrije Universiteit Amsterdam en dr. Duco Bannink, universitair hoofddocent Bestuurskunde bij de Vrije Universiteit Amsterdam.
Docenten
Hier vindt u een overzicht met de cursusleiders en alle vaste docenten die betrokken zijn bij deze leergang.
GroepsgrootteMaximaal 25 deelnemers.
PrijsU betaalt voor deze leergang € 3.600,-. Dit is inclusief cursusmateriaal, consumpties, lunch en literatuur. Deze opleidingskosten zijn vrijgesteld van btw.
Bekijk hier onze actuele kortingen.
Vakliteratuur
U ontvangt alle noodzakelijke vakliteratuur van de VU Law Academy.
PuntenPWO 24 puntenDoor het volgen van deze leergang kunt u 24 PWO (puntenstelsel voor de blijvende vakbekwaamheid van wetgevings­ en overheidsjuristen) punten behalen.
Hoe werkt het puntenstelsel van de blijvende vakbekwaamheid van de wetgevings- en overheidsjuristen?
CertificaatVolgt u deze leergang dan krijgt u een certificaat wanneer u bij tenminste vijf van de zes bijeenkomsten aanwezig bent geweest. Aan de leergang Responsief Bestuursrecht is geen examen verbonden.
Gerelateerd aanbod    
Leergang Decentrale verordeningen
Leergang Jurist van de toekomst: de noodzaak van effectieve conflicthantering en mediation
Opleiding Sturen en leidinggeven vanuit vertrouwen
Leergang Governance van Samenwerkingsverbanden voor overheidsjuristen en beleidsadviseurs
Veelgestelde vragen
Ga hier naar de veelgestelde vragen.
Monique BeckerHeeft u na het lezen van onze brochure nog vragen over de inhoud of opzet van de leergang?
Neem dan contact op met mw. Monique Becker via m.becker@vu.nl of +31 20 59 83694.
Ilse HerweijerHeeft u vragen over plaatsing of betaling?
Bel of mail dan naar Ilse Herweijer via vula.rechten@vu.nl of +31 20 59 86255.